Premeditatio Malorum (negatieve visualisatie)

Eind mei 2017 gaat het niet goed met mij. Middenin een episode heb ik geen idee waar het zal eindigen. Donkere gedachten en reflecties vullen mijn notitieboekje. Ik beschrijf dat ik mij vlak voel en suïcidale denkbeelden heb. Een heftige maand ligt achter mij. Het begin van de episode kan ik mij nog goed heugen. Heb er twee intense full-time werkweken opzitten bij een grote outdoorwinkel waar ik eigenlijk één dag per week zou gaan werken. Ik zit aan tafel in de woonkamer. Een vriend van mij vraagt via Whatsapp of ik mee ga naar een concert. Omdat ik ervan uitga dat het in de buurt is van Enschede stem ik in. Blijkt het in Dordrecht te zijn. Vanuit mijn enthousiasme wil ik mij niet laten kennen. Dat kan er nog wel bij denk ik. Een forse overvraging van mijn belastbaarheid. Die vrijdag stap ik in een gespreid bedje voor een terugval.  

Overtreffende trap

Uittesten hoe ver ik kan gaan is iets wat in mij zit. Bij het hardlopen resulteert hoogmoed in een blessure met als gevolg dat ik een ongeveer een maand rust moet houden en de training aanpas. Meestal is dan een achillespees het slachtoffer. Het dagelijks leven laat zich moeilijk vergelijken met een trainingsschema. Na twee weken van nieuwe indrukken en mentale uitputting in een nieuwe werkomgeving is het niet handig om er schep bovenop te doen. Midden in de nacht kom ik uitgeput terug van het optreden. Niet veel later zit ik op de cyclo-cross. Brieven bezorgen in het buitengebied. Daarna volgt een overtreffende trap waardoor ik niet langer kan balanceren op de rand van stabiliteit. 

Op mijn tandvlees kom ik de rest van de dag door tijdens de opening van een nieuw groot filiaal. Door een optelsom van gebeurtenissen knapt er iets in mijn hoofd. In een staat van derealisatie fiets ik die avond naar huis. Waar ik mij een aantal dagen eerder nog liet leiden door enthousiasme en overschatting word ik nu door angst de leegte ingestuurd. Ik voel mij zoals dit geweldige nummer van Radiohead.

Het duurt een week voordat ik uit het dal kan klimmen. In het geel/beige notitieboekje schrijf ik:

18-05-2017

Ik ben mijzelf niet of al die jaren nooit geweest. Het is zo stil in mij. Ik heb nergens woorden voor. Het is zo stil in mij en de wereld draait maar door. Ik had nooit gedacht dat Nederlandse pophits zo tot mij zouden spreken (…) Had er nooit bij stil gestaan dat ‘stil in mij’ weleens over depressie zou kunnen gaan. Vandaag is het heel stil in mij. Het is onwerkelijk om weer in een depressie beland te zijn. Tegelijkertijd voelt het ook heel echt. Ik kan er niet omheen.(…) Ik moet zo weer de deur uit. Ik ben mijn leegte aan het opvullen met leegte. Het is dat ik nu aan het schrijven ben. Ander zou ik niet weten wat ik moest doen. Dan ga ik spartelen in mijn depressieve vacuüm. Dan ga ik onnodig veel in de spiegel staren. Omdat ik mijzelf niet herken. In mijn hoofd bedenk ik scenario’s. Hoe mensen reageren op mijn afwezigheid en hoe ze terugkijken op mijn leven. Wat een rare vorm van zelfmedelijden. Het zijn belachelijke gedachten. Toch komen ze regelmatig terug. (…) 

Elke keer als ik aan suïcide denk walg ik van de gedachte en schiet ik vol. Een paar secondes ervoor leek het nog een oplossing. Natuurlijk is dat het niet. Alles afzeggen en sociale contacten verbreken lijkt ook een oplossing, maar maakt problemen alleen maar groter. Van kortstondige verlossing van prangende problemen naar een verstrengelend sociaal isolement. Dat laatste ben ik nu wel in een bepaalde mate aan het doen. Hier moet ik niet te ver in doorschieten. 

Ik moet iets gaan doen nu. Ik ben mijzelf weer aan het opsluiten. De drempel om naar buiten te gaan wordt weer hoger. Het gekke van dit alles is dat de pijn virtueel en echt op hetzelfde moment even hard binnenkomt. Ik ben mijzelf gek aan het maken. Ergens voor een reden. Aan de andere kant is het helemaal niet nodig.

Wat kan er wel?

Zoals ik bij het hardlopen mijn achillespees kan overbelasten. Zo kunnen er in mijn geest ook kabels springen. Op 28 mei 2017 bevind ik mij aan het water ergens in Twente. Ver genoeg van huis om de omgeving en de mensen niet te kennen. Met een geblesseerd hoofd zit ik te schrijven. Een blessure hoeft niet alle plannen te dwarsbomen. Met een ontstoken achillespees kan ik nog fietsen. Depressief krijg ik nog woorden op papier. Kan ik nog genieten van de natuur.

Ik schrijf over de mogelijkheid dat alles mis zal gaan in mijn leven. Dat ik ook mijn werk als fietskoerier niet meer uit kan voeren. Dat er niks anders op zit om prullen op te verzamelen in de berm. Met zo’n lange grijpstok en een vuilniszak in de hand. Een aantal maanden later kom ik erachter dat ik bezig was met een Stoïcijnse oefening genaamd premeditatio malorum oftewel negatieve visualisatie.

Terwijl meerkoeten kalmpjes voorbij dobberen beschrijf ik hoe het slechtste scenario in mijn professionele carrière eruit zou kunnen zien. Dat het ook wel mee zou kunnen vallen. Tijdens het prikken van prullen kan ik luisterboeken en podcasts tot mij nemen. Het is een goede bijdrage aan de maatschappij. Daarnaast is er alle tijd en ruimte om mijn loopschema in te richten. Enigszins verantwoord. Genoeg mogelijkheden om muziek te maken en te schrijven. Het ergste bleek niet heel erg te zijn. 

Prullen, 28-05-2017

Er ligt rommel om mij heen. Ik raap ze op. Eén voor één. Het is soms even zoeken, maar zonder al teveel moeite te hoeven doen verschijnen ze in mijn blikveld. Prullen. lege verpakkingen. Lege gevoelens. Uitgeknepen gedachtes. Ik wil ze graag opruimen want ze vervuilen de omgeving. Het is beter als ze worden opgeruimd. Het staat mooier en nodigt minder uit tot vermenigvuldiging. De prullen moeten worden opgeruimd. De prullen langs de weg en de prullen in mijn hoofd. (…)

Uitgaan van het ergste laat zien waar de prullen in het hoofd liggen. Dat ze opgeruimd kunnen worden en dat dit prima werk is. Als dit niet lukt kun je altijd wat rotzooi om je heen opruimen. Zo nu en dan raap ik weleens wat afval op tijdens het hardlopen. Het doet mij denken aan de zomer van 2017. Zo negatief was mijn visualisatie nou ook weer niet. 

Ruben Eijsink

%d bloggers liken dit: